I have to change to stay the same

Gepubliceerd op: 10 augustus 2015 11:01

Bron: Google Maps

Het staat metershoog op een voorgevel aan de Blaak in Rotterdam. ‘I have to change to stay the same.’ Veranderen om hetzelfde te blijven, het lijkt wellicht tegenstrijdig. Maar in een eeuwig veranderende omgeving moeten we onszelf continu heruitvinden om mee te kunnen gaan. Om in iedere nieuwe situatie weer te kunnen zeggen ‘kijk, dit ben ik, en dit is mijn plek in de wereld’.

Door: Anneroos Goosen, Programmamaker De Kennismakerij

De uitspraak van kunstschilder Willem de Kooning daagt ons uit om te blijven zoeken naar manieren om iets bij te dragen aan de wereld om ons heen, en om nooit achterover te leunen en te denken dat de klus geklaard is. Blijven vernieuwen om hetzelfde te kunnen blijven betekenen. Het is precies waar we met de Bibliotheek Nieuwe Stijl mee bezig zijn: de kernfuncties van de bibliotheek vertalen naar de wereld van nu. En daar komt best wat verandering bij kijken.

Als ik denk aan de bibliotheek als fysieke plek, dan denk ik niet aan één duidelijke en vastomlijnde plek, maar aan twee totaal verschillende plekken die de verandering van Bibliotheek Nieuwe Stijl goed kenmerken. Enerzijds denk ik aan de kleine wijkbibliotheek die ik vroeger bezocht, waar ik de middagen kon rondstruinen tussen boekjes en hun enorme kasten. Als Annemarie van Gaal zegt dat ze ‘lege zalen met eindeloze boekenrekken’ ziet, dan komt ze waarschijnlijk vaak in Breda Noord.

Anderzijds denk ik aan de Kennismakerij, proeftuinbibliotheek in de Spoorzone, die in geen enkele zin lijkt op mijn bibliotheek van vroeger, maar waar hard gewerkt wordt aan nieuwe manieren om te ‘bieben’. Hier vind je wél boeken, maar geen kasten. Wat dan wel? Mensen. De bibliotheek moet een plek zijn waar mensen komen om kennis en verhalen met elkaar te delen.

Maar ook mensen veranderen. De bibliotheekbezoeker van vroeger heeft niet meer dezelfde wensen als nu. Een filmpje uit 2010 van VALA (Australische organisatie voor innovatie en techniek in bibliotheken) maakt dit op simpele wijze duidelijk. De driejarige Abbey legt uit dat ze een digital native is – opgegroeid in de digitale wereld.

“I want an online library that learns what I like, that has lots of multimedia. [...] I want to be able to add my own stuff and share other people's stuff. [...] I want even more mashed-up content, semantic tagging, real-time information, augmented reality, geospatial tagging. I even love interactive touchscreens. I know you’re all busy working on this, but I’m a digital native and I want it now. Hurry up and get cracking.”

Ongetwijfeld zijn een aantal van Abbey’s wensen (uiteraard ingefluisterd) inmiddels al gerealiseerd of zelfs al gedateerd. In de Kennismakerij staat een prachtige touchscreen waarop de geschiedenis van de Spoorzone interactief gedocumenteerd is. In de KennisCloud zijn trefwoorden belangrijke labels waarmee we thema’s aan elkaar kunnen verbinden. De afgelopen maanden heb je in de Kennismakerij zelfs al met een Oculus Rift (een virtual reality-bril) door de toekomstige Willem II-passage kunnen fietsen. De bibliotheek is hard op zoek naar manieren om aan te sluiten bij deze nieuwe wensen en de verwachtingen van de 21e eeuw. Dat betekent dat we af en toe een beetje moeten veranderen, terwijl we goed moeten blijven nadenken over wat de bibliotheek in essentie ís. Zo kunnen we blijven meegaan met de snel veranderende tijd, en daarin nog steeds de kernfuncties van de bibliotheek blijven vervullen.

De zoektocht naar deze Bibliotheek Nieuwe Stijl neemt verschillende vormen aan, en laat ook ruimte toe voor inspiratie van buitenaf. Zo zijn het afgelopen jaar vijf kunstenaars(duo’s) op reis geweest naar het buitenland om onderzoek te doen naar nieuwe vorm en inhoud voor bibliotheken. Eén van de participerende kunstenaars, de Rotterdamse Eva Olthof, treedt in deze reis in de voetsporen van Fritz Moser (directeur van de Amerika Gedenkbibliothek in Berlijn) die in 1951 een studiereis maakte naar de bibliotheken van Baltimore, Cleveland, Detroit, Cincinnati en Washington, om zo inspiratie op te doen voor de bouw van zijn publieke bibliotheek in het naoorlogse West-Berlijn. Onder meer door goed te kijken naar de verandering die deze bibliotheken door de tijd hebben gemaakt, kunnen we zoeken naar ideeën voor de Bibliotheek Nieuwe Stijl. In die zoektocht laten we ons inspireren door kunstenaars, denkers, bibliotheekbezoekers, kinderen, critici en fanaten, om zo na te denken over de veranderende bibliotheek. Veranderend, om uiteindelijk hetzelfde te blijven.

Bron afbeelding: Google Maps.